బంగాళాఖాతంలో తుపాను: ఉపగ్రహ చిత్రం (ఫైల్‌)
బంగాళాఖాతంలోనే తుపాన్లు ఎందుకు ఎక్కువ? సూటిగా చెప్పాలంటే మూడు కారణాలు: పసిఫిక్‌ వైపు నుంచి వచ్చే అల్పపీడనాలు, నదుల మంచినీటి వల్ల త్వరగా చల్లబడని సముద్రం, మేఘాలను చెదరనివ్వని గాలులు. అక్టోబరు 28న అర్నబ్‌, నవంబరు 3న మురసు. వారం వ్యవధిలోనే రెండు తుపాన్లు ఆంధ్ర తీరాన్ని తాకి, ప్రాథమిక అంచనాల ప్రకారం దాదాపు రూ.5,100 కోట్ల నష్టం మిగిల్చాయి. తెలంగాణ రైతులనూ వణికించాయి. ఈ తుపాన్లు ఎలా పుడతాయి, రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలను ఎలా దెబ్బతీస్తాయి, హెచ్చరిక వచ్చినప్పుడు ఏం చేయాలి అనేది వివరంగా చూద్దాం.
ఇంతలోనే బంగాళాఖాతంలో నవంబరు 13 ప్రాంతంలో మరో అల్పపీడనం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భారత వాతావరణ శాఖ చెబుతోంది. అది తుపానుగా మారుతుందో లేదో ఇంకా తేలలేదు. అందుకే ఈ ప్రశ్నకు జవాబు ఇప్పుడు మరింత అవసరం.
ఒకవేళ అది తుపానుగా మారితే, ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర తుపాన్ల పేర్ల జాబితాలో అర్నబ్‌, మురసు తర్వాత వచ్చే పేరు ఆక్వాన్‌. ఈ పేరును ఇరాన్‌ సూచించింది.
అర్నబ్‌ నుంచి కోలుకోకముందే మురసు
అక్టోబరు 28న అర్నబ్‌ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో యానాం సమీపంలో తీరం దాటింది. బలమైన గాలులు, భారీ వర్షంతో జనజీవనం దెబ్బతింది. పలు విమానాలు, రైళ్లు రద్దయ్యాయి. ప్రజలను ముందుగానే సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు.
ఆ నష్టం నుంచి ఇంకా కోలుకోకముందే నవంబరు 3న మురసు ఒంగోలు సమీపంలో తీరం దాటింది. మళ్లీ భారీ వర్షాలు, బలమైన గాలులు. నవంబరు 3న దక్షిణ మధ్య రైల్వే ఇచ్చిన ప్రకటన ప్రకారం గూడూరు–సికింద్రాబాద్‌ మధ్య రెండు రైళ్లు రద్దయ్యాయి. ఐదు రైళ్లను దారి మళ్లించి, మరో నాలుగింటిని రెండు గంటలు ఆలస్యంగా నడపాలని నిర్ణయించారు. తెలంగాణలోనూ వర్ష హెచ్చరికలు జారీ అయ్యాయి.
గత ఏడాది మొంథా కూడా అక్టోబరు చివరిలో ఆంధ్ర తీరాన్ని తాకింది. వరుస తుపాన్లు తీరప్రాంతాల ప్రజలకు పంటలు, ఇళ్లు, ఉపాధిపై ఆందోళన మిగులుస్తున్నాయి.
అర్నబ్‌, మురసుపై వేర్వేరు తేదీల్లో వెలువడిన ప్రాథమిక అంచనాలను కలిపితే ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నష్టం దాదాపు రూ.5,100 కోట్లు. వార్తా నివేదికల ప్రకారం రెండు తుపాన్లలో కలిపి తొమ్మిది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. పూర్తి పరిశీలన తర్వాత ఈ లెక్కలు మారవచ్చు.
అర్నబ్‌ వల్ల ఏడుగురు మరణించినట్లు ముఖ్యమంత్రి తెలిపారు. అక్టోబరు 31న కేంద్ర బృందానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన వివరాల ప్రకారం 3.52 లక్షల హెక్టార్లలో పంటలు దెబ్బతిన్నాయి. 4.63 లక్షల మంది రైతులు నష్టపోయారు. దాదాపు 2,500 కి.మీ. రోడ్లు, 7 వేలకు పైగా ఇళ్లు దెబ్బతిన్నాయి. ప్రాథమిక నష్టం రూ.4,764 కోట్లు. కోనసీమ, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల్లో ప్రభావం ఎక్కువగా ఉన్నట్లు తెలిపింది.
మురసు వల్ల ఇద్దరు మరణించినట్లు నవంబరు 3 నివేదిక తెలిపింది. 52,459 హెక్టార్లలో పంటలు, 312 ఇళ్లు ప్రభావితమయ్యాయి. 2,750 విద్యుత్‌ స్తంభాలు దెబ్బతిన్నాయి. ప్రాథమిక నష్టం రూ.344 కోట్లు. అప్పటికి 12,230 మంది తుపాను ఆశ్రయ కేంద్రాల్లో ఉన్నారు.
ఒక తుపాను నుంచి కోలుకునేలోపే మరొకటి రావడం రైతులకు, మత్స్యకారులకు, తీరప్రాంత కుటుంబాలకు మరింత కష్టంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో ఒక ప్రశ్న సహజం.
“మన తీరానికి ఆనుకుని ఉన్న బంగాళాఖాతంలోనే ఎక్కువ తుపాన్లు ఎందుకు పుడుతున్నాయి?
బంగాళాఖాతంలో తుపాన్లు ఎక్కువగా పుట్టడానికి కారణాలు
భారత్‌కు పడమర అరేబియా సముద్రం, తూర్పున బంగాళాఖాతం ఉన్నాయి. రెండూ తుపాన్లకు సరిపడా వేడెక్కుతాయి. అయినా చారిత్రకంగా బంగాళాఖాతంలో ఎక్కువ తుపాన్లు ఏర్పడ్డాయి. చిన్న వాతావరణ అలజడులు, వెచ్చని నీరు, తేమ, అనుకూల గాలులు అక్కడ ఎక్కువసార్లు కలిసి రావడమే ప్రధాన కారణం.
ముందుగా చిన్న అలజడి
తుపాను ఒక్కసారిగా పుట్టదు. ముందుగా గాలులు ఒక ప్రాంతం చుట్టూ తిరుగుతూ, వర్షపు మేఘాలు అక్కడ చేరడం మొదలవుతుంది. దీనిని తుపాను ఏర్పడటానికి తొలి అడుగుగా భావించవచ్చు.
అల్పపీడనం అంటే? గాలికీ బరువు ఉంటుంది, అది నేలను కిందికి నొక్కుతూ ఉంటుంది. సముద్రం బాగా వేడెక్కిన చోట దాని మీది గాలి వేడెక్కి తేలికై పైకి లేస్తుంది. దాంతో అక్కడ నేలను నొక్కే గాలి తగ్గుతుంది. గాలి ఒత్తిడి తక్కువగా ఉన్న ఆ చోటే అల్పపీడన ప్రాంతం. ఆ ఖాళీని నింపడానికి చుట్టూ ఉన్న గాలి, గుంటలోకి నీళ్లు పారినట్టు, లోపలికి వస్తుంది. భూమి తిరుగుతూ ఉండటం వల్ల అది గుండ్రంగా తిరుగుతూ వస్తుంది.
ఇది బలపడుతూ పోతే అల్పపీడనం → వాయుగుండం → తీవ్ర వాయుగుండం → తుపానుగా మారుతుంది. గాలి వేగం గంటకు 62 కి.మీ. దాటితేనే భారత వాతావరణ శాఖ దానికి పేరు పెట్టి తుపాను అంటుంది.
బంగాళాఖాతంలో ఇలాంటి అలజడులు స్థానికంగా ఏర్పడతాయి. కొన్నిసార్లు పశ్చిమ పసిఫిక్‌ నుంచి ఆగ్నేయాసియా మీదుగా కదిలే వాతావరణ వ్యవస్థల అవశేషాలు కూడా ఇక్కడికి చేరతాయి. సముద్రం, గాలుల పరిస్థితులు అనుకూలిస్తే అవి మళ్లీ బలపడవచ్చు.
అరేబియా సముద్రంలోనూ అలజడులు ఏర్పడతాయి. బంగాళాఖాతం నుంచి కొన్ని వ్యవస్థలు భారత భూభాగాన్ని దాటి అక్కడికి చేరవచ్చు. అయితే నేల మీద ప్రయాణించే సమయంలో సాధారణంగా బలహీనపడతాయి. కాబట్టి బంగాళాఖాతంలో ప్రారంభమయ్యే అన్ని తుపానులు అరేబియా సముద్రానికి ఉన్నవున్నట్లుగా అందవు.
వెచ్చని నీటితో బలపడే తుపాను
తుపానుకు సముద్రపు వేడి శక్తిని అందిస్తుంది. వెచ్చని నీటి నుంచి ఆవిరి పైకి లేచి మేఘాలుగా మారుతుంది. అప్పుడు విడుదలయ్యే వేడి, మేఘాలు మరింత పెరగడానికి తోడ్పడుతుంది. చుట్టుపక్కల నుంచి వచ్చే గాలి మరింత తేమను తీసుకొస్తుంది. అయితే నీరు వేడిగా ఉండటం ఒక్కటే సరిపోదు.
తుపాను గాలులు సముద్రపు నీటిని కలియబెడతాయి. దాంతో లోతుల్లోని చల్లని నీరు పైకి వచ్చి సముద్రపు పైభాగాన్ని చల్లబరచవచ్చు. అప్పుడు తుపానుకు అందే శక్తి తగ్గుతుంది.
బంగాళాఖాతంలో కలిసే నదులు, సముద్రంపై పడే వర్షాలు పైనున్న నీటిలో ఉప్పుదనాన్ని తగ్గిస్తాయి. ఉప్పునీటికంటే తేలికగా ఉండే ఈ నీరు పైనే ఉండటానికి మొగ్గు చూపుతుంది. దీంతో పై నీరు, కింద నీరు సులభంగా కలవవు. చల్లని నీరు పైకి రావడం కొంత తగ్గవచ్చు.
అలాంటి పరిస్థితుల్లో సముద్రపు పైభాగం తక్కువగా చల్లబడుతుంది. తుపానుకు వేడి ఎక్కువసేపు అందుబాటులో ఉండవచ్చు. ఇది కొన్ని తుపాన్లు బలపడటానికి సహాయపడుతుంది. అయితే బంగాళాఖాతం ఎప్పుడూ చల్లబడదని, ప్రతి అలజడీ తుపానవుతుందని అర్థం కాదు.
మేఘాలు చెదరకుండా ఉండే గాలులు
తుపాను పెరగాలంటే మేఘాలు ఒక కేంద్రం చుట్టూ చేరాలి. కింద గాలి ఒక దిశలో, పైన మరో దిశలో బలంగా వీస్తే ఆ మేఘాల సమూహం చెదిరిపోవచ్చు. ఈ తేడా తక్కువగా ఉన్నప్పుడు తుపాను బలపడటం సులభం.
గాలిలో తేమ కూడా అవసరం. తేమతో కూడిన గాలి వాన మేఘాలు పెరగడానికి తోడ్పడుతుంది. పొడి గాలి లోపలికి వస్తే వాటి పెరుగుదలకు ఆటంకం కలగవచ్చు.
ఈ పరిస్థితులు ఏడాదంతా ఒకేలా ఉండవు. సాధారణంగా మే, నవంబరు సమీపంలో తుపాన్లు ఎక్కువగా ఏర్పడతాయి. వేసవి రుతుపవనాల సమయంలో కింది గాలులకు, పై గాలులకు మధ్య తేడా ఎక్కువగా ఉండి చాలా అలజడులు తుపాన్లుగా ఎదగవు. అర్నబ్‌, మురసు వర్షాకాలం తర్వాత వచ్చాయి.
అరేబియా సముద్రంతో తేడా ఏమిటి?
అరేబియా సముద్రంలో కూడా బలమైన తుపాన్లు వస్తాయి. అయితే కొన్ని పరిస్థితులు వాటి ఏర్పాటును, పెరుగుదలను అడ్డుకుంటాయి.
ప్రారంభ అలజడులు: పసిఫిక్‌ వైపు నుంచి బంగాళాఖాతానికి చేరే వ్యవస్థల అవశేషాలు అరేబియా సముద్రానికి అదే స్థాయిలో అందవు.
సముద్రం చల్లబడటం: రుతుపవనాల సమయంలో సోమాలియా, ఒమన్‌ తీరాల వద్ద లోతుల్లోని చల్లని నీరు పైకి వస్తుంది. దీంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో పై నీరు చల్లబడుతుంది.
పొడి గాలి: అరేబియా ద్వీపకల్పం నుంచి వచ్చే పొడి గాలి కొన్ని తుపాను వ్యవస్థల పెరుగుదలను అడ్డుకోగలదు.
అయితే అరేబియా సముద్రం సురక్షితమని భావించకూడదు. సముద్రపు వేడి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో అక్కడి తుపాన్లలోనూ మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి.
1982–2000తో పోలిస్తే 2001–2019 మధ్య అరేబియా సముద్రంలో తుపాన్ల సంఖ్య 52 శాతం పెరిగిందని ఒక అధ్యయనం తెలిపింది. మొత్తం తుపాన్ల వ్యవధి 80 శాతం పెరిగినట్లు కూడా పేర్కొంది. అంటే ప్రతి తుపానూ అంత ఎక్కువసేపు కొనసాగిందని కాదు.
తౌక్టే (2021), బిపర్‌జాయ్‌ (2023) వంటి తుపాన్లు పశ్చిమ తీరానికీ ఉన్న ముప్పును గుర్తుచేశాయి. కాబట్టి బంగాళాఖాతంలో చారిత్రకంగా ఎక్కువ తుపాన్లు వచ్చాయన్న కారణంతో అరేబియా సముద్రాన్ని తక్కువగా అంచనా వేయకూడదు.
తెలుగు రాష్ట్రాలపై ప్రభావం
బంగాళాఖాతంలో పుట్టిన ప్రతి తుపానూ తెలుగు రాష్ట్రాల వైపు రాదు. చుట్టూ వీచే గాలులు దాని ప్రయాణాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. ఆంధ్ర తీరాన్ని తాకినప్పుడు గాలులు, భారీ వర్షం, ఉప్పెన ప్రమాదం ఉండవచ్చు. లోపలికి కదిలే వ్యవస్థ తెలంగాణలోనూ వర్షాలు కురిపించవచ్చు. అక్టోబరు–నవంబరులో ఇవి పంట కోతల సమయంలో రావడం రైతులకు మరింత ఆందోళన కలిగిస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తీరప్రాంతాలకు ముప్పు
పంటలు, తోటలు: బలమైన గాలులకు వరి నేలకొరుగుతుంది. కొబ్బరి, ఆయిల్‌పామ్‌, అరటి తోటలు దెబ్బతింటాయి. చెట్లు కోల్పోయిన రైతులకు ఆదాయం తిరిగి అందడానికి సమయం పడుతుంది. అర్నబ్‌ తర్వాత దెబ్బతిన్న కొబ్బరి, ఆయిల్‌పామ్‌ చెట్టుకు రూ.1,500 చొప్పున పరిహారం ఇవ్వనున్నట్లు ముఖ్యమంత్రి ప్రకటించారు.
మత్స్యకారుల ఉపాధి: వేట నిలిచిపోతే మత్స్యకారుల ఆదాయం తగ్గుతుంది. వరదలో చేపలు, రొయ్యల చెరువులకూ నష్టం జరుగుతుంది. అర్నబ్‌ నేపథ్యంలో పాపికొండల యాత్రను నిలిపివేసి 16 పర్యాటక బోట్ల రాకపోకలు నిలిపేశారు. ఇది భద్రత కోసం తీసుకున్న చర్య; బోట్లు దెబ్బతిన్నాయని కాదు.
విద్యుత్‌, రోడ్లు: స్తంభాలు కూలితే విద్యుత్‌ సరఫరా నిలిచిపోతుంది. చెట్లు పడటం, వరద నీరు చేరడంతో రాకపోకలు స్తంభించిపోతాయి. ఏపీలో 16 వేలకు పైగా విద్యుత్‌ స్తంభాలు దెబ్బతిన్నాయని ప్రాథమికంగా అంచనా వేశారు. పునరుద్ధరణకు తెలంగాణ నుంచి విద్యుత్‌ సిబ్బంది, పరికరాలను పంపారు.
ఉప్పెన: తుపాను గాలులు సముద్రపు నీటిని తీరం వైపు నెట్టడంతో నీటిమట్టం పెరగవచ్చు. దీనినే ఉప్పెన అంటారు. ఉప్పునీరు పొలాల్లో చేరితే తర్వాతి సాగుకూ ఇబ్బంది కలగవచ్చు. తీరం ఆకారం, తీరానికి దగ్గరగా నీటి లోతు ఉప్పెన తీవ్రతను ప్రభావితం చేస్తాయి. బంగాళాఖాతం ఉత్తరభాగపు గరాటు ఆకారం ఉప్పెనను పెంచుతుంది.
ఉప్పెన, సునామీ ఒకటి కాదు: ఉప్పెన తుపాను గాలుల వల్ల వస్తుంది. తుపాను వస్తుందని ముందే తెలుస్తుంది కాబట్టి ఉప్పెనకూ రోజుల ముందే హెచ్చరిక ఇవ్వొచ్చు. 1977 దివిసీమ ఉప్పెన ఇలాంటిదే. సునామీ మాత్రం సముద్రం అడుగున భూకంపం వల్ల వస్తుంది, వాతావరణంతో దానికి సంబంధం లేదు. ఆకాశం నిర్మలంగా ఉన్నా భారీ అలలు తీరాన్ని తాకుతాయి. హెచ్చరికకు కొన్ని నిమిషాలు లేదా గంటలే సమయం ఉంటుంది. 2004 డిసెంబరు 26న వచ్చిన హిందూ మహాసముద్ర సునామీ అలాంటిదే.
తెలంగాణలో వర్షం, వరద ప్రభావం
తీరం దాటి లోపలికి వచ్చే కొద్దీ తుపాను సాధారణంగా బలహీనపడుతుంది. కానీ గాలుల వేగం తగ్గినా భారీ వర్షం కొనసాగే అవకాశం ఉంది. అందుకే సముద్రతీరం లేని తెలంగాణపై కూడా తుపాను ప్రభావం పడుతుంది.
2025లో మొంథా తర్వాత తెలంగాణలో జరిగిన పంట నష్టం దీనికి ఉదాహరణ. వ్యవసాయ శాఖ ప్రాథమిక అంచనా ప్రకారం 12 జిల్లాల్లో 4.47 లక్షల ఎకరాల్లో పంటలు దెబ్బతిన్నాయి. 2.53 లక్షల మంది రైతులు నష్టపోయారు. వరంగల్‌, ఖమ్మం, నల్గొండ జిల్లాల్లో పంట నష్టం ఎక్కువగా నమోదైంది.
మురసు కూడా తీరం దాటిన తర్వాత బలహీనపడుతూ తెలంగాణ వైపు కదిలింది. నవంబరు 4న IMD దాని బలహీన స్థాయిని తూర్పు తెలంగాణ, ఆనుకుని ఉన్న కోస్తాంధ్ర ప్రాంతాలపై గుర్తించింది. తెలంగాణలో తుది నష్టం లెక్కలు రావాల్సి ఉంది.
ముందుజాగ్రత్తగా పంట కోతలను కొన్ని రోజులు వాయిదా వేసుకోవాలని వ్యవసాయ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు రైతులకు సూచించారు.
తుపాను వర్షాలు కొన్ని చెరువులు, జలాశయాల్లో నీటిని పెంచవచ్చు. అయితే అవి అన్ని ప్రాంతాల సాగునీటి కొరతను తీరుస్తాయని చెప్పలేం. నీటి లభ్యత పెరిగినా అప్పటికే దెబ్బతిన్న పంటకు జరిగిన నష్టం అపారంగా ఉంటుంది.
గత తుపాన్ల వల్ల వాటిల్లిన నష్టం
ఆంధ్ర తీరానికి తుపాన్లు కొత్త కాదు. గతంలో భారీ నష్టం కలిగించిన కొన్ని తుపాన్లు కింద ఉన్నాయి. వేర్వేరు కాలాల్లో, వేర్వేరు పద్ధతుల్లో వేసిన నష్టం అంచనాలను నేరుగా పోల్చకూడదు.
| తేదీ | తుపాను | తీరం దాటిన చోటు | ఏపీలో మరణాలు | ఏపీ నష్టం (ప్రభుత్వ అంచనా) |
|---|---|---|---|---|
| 3 నవంబరు 2026 | మురసు | ఒంగోలు సమీపం | 2 | రూ.344 కోట్లు (ప్రాథమిక) |
| 28 అక్టోబరు 2026 | అర్నబ్‌ | యానాం సమీపం | 7 | రూ.4,764 కోట్లు (ప్రాథమిక) |
| 28 అక్టోబరు 2025 | మొంథా | నరసాపురం సమీపం (అంతర్వేది) | 2 | రూ.5,265 కోట్లు |
| 12 అక్టోబరు 2014 | హుద్‌హుద్‌ | విశాఖపట్నం | 61 | రూ.21,908 కోట్లు |
| 6 నవంబరు 1996 | కోనసీమ తుపాను | కోనసీమ (తూర్పు గోదావరి) | 971 | — |
| 19 నవంబరు 1977 | దివిసీమ ఉప్పెన | దివిసీమ (కృష్ణా) | వేల మంది | — |
హుద్‌హుద్‌ సమయంలో విశాఖపట్నంలో ఇళ్లు, విమానాశ్రయం, విద్యుత్‌, సమాచార వ్యవస్థలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. తుపాను దాటిపోయిన తర్వాత కూడా పునరుద్ధరణకు సమయం పడుతుందని ఆ అనుభవం గుర్తుచేస్తుంది.
ప్రతి తుపాను బలం, ప్రయాణం, తీరం దాటే చోటు వేరు. అందువల్ల ఈ లెక్కలతో మాత్రమే ప్రాణనష్టం ఎప్పుడూ తగ్గుతోందని లేదా ఆస్తినష్టం ఎప్పుడూ పెరుగుతోందని తేల్చలేం.
“ముందస్తు హెచ్చరికలు, సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలింపు ప్రాణాలను కాపాడటంలో కీలకం.
హెచ్చరిక వచ్చినప్పుడు చేయాల్సినవి
తుపాను ఎక్కడ పుడుతుందో మనం నిర్ణయించలేం. కానీ హెచ్చరిక వచ్చినప్పుడు ఎలా స్పందించాలో నిర్ణయించుకోగలం.
అధికారులు వెళ్లిపోవాలని చెప్పినప్పుడు ఆలస్యం చేయకుండా సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లాలి. అవసరమైన మందులు, తాగునీరు, ముఖ్యమైన పత్రాలు సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి. మత్స్యకారులు వేటపై ఇచ్చే అధికారిక సూచనలను పాటించాలి.
తీరం దాటిందని వెంటనే ప్రమాదం ముగిసిందనుకోకూడదు. భారీ వర్షం, వరద నీరు, కూలిన విద్యుత్‌ తీగల నుంచి దూరంగా ఉండాలి. నీరు ప్రవహిస్తున్న రోడ్లు, వాగులను దాటే ప్రయత్నం చేయకూడదు.
తీరప్రాంతాలతో పాటు లోపలి జిల్లాల ప్రజలూ తమ ప్రాంతానికి ఇచ్చే వాతావరణ హెచ్చరికలను గమనించాలి. పాత సందేశాలను తాజా హెచ్చరికలుగా భావించకుండా తేదీ, సమయం చూడాలి. స్థానిక అధికారులు, వాతావరణ శాఖ ఇచ్చే సూచనలను పాటించాలి.
బంగాళాఖాతంలో మొదలైన తుపాను ప్రభావం తీరం నుంచి లోపలి జిల్లాల వరకూ చేరవచ్చు. ఆ ప్రయాణాన్ని అర్థం చేసుకోవడం, ముందుగానే సిద్ధపడటం తెలుగు రాష్ట్రాలకు అవసరం.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
బంగాళాఖాతంలోనే తుపాన్లు ఎందుకు ఎక్కువ?
పసిఫిక్‌ వైపు నుంచి వచ్చే వ్యవస్థల అవశేషాలు, నదుల మంచినీటి వల్ల త్వరగా చల్లబడని సముద్రం, మేఘాలను చెదరనివ్వని గాలులు బంగాళాఖాతంలో ఎక్కువసార్లు కలిసి వస్తాయి. అందుకే అక్కడ ఎక్కువ తుపాన్లు పుడతాయి.
అల్పపీడనం ఎప్పుడు తుపానుగా మారుతుంది?
అల్పపీడనం బలపడుతూ వాయుగుండం, తీవ్ర వాయుగుండం దశలు దాటుతుంది. గాలి వేగం గంటకు 62 కి.మీ. దాటినప్పుడు భారత వాతావరణ శాఖ దాన్ని తుపానుగా ప్రకటించి పేరు పెడుతుంది.
ఉప్పెన, సునామీ ఒకటేనా?
కాదు. ఉప్పెన తుపాను గాలుల వల్ల వస్తుంది, రోజుల ముందే హెచ్చరిక ఇవ్వొచ్చు. సునామీ సముద్రం అడుగున భూకంపం వల్ల వస్తుంది, కొన్ని నిమిషాలు లేదా గంటల్లోనే తీరాన్ని తాకుతుంది.
తుపాన్లు ఎక్కువగా ఏ నెలల్లో వస్తాయి?
సాధారణంగా రుతుపవనాల ముందు మే నెల సమీపంలో, రుతుపవనాల తర్వాత అక్టోబరు–నవంబరులో తుపాన్లు ఎక్కువగా ఏర్పడతాయి.
సముద్రం లేని తెలంగాణకూ తుపాను ముప్పు ఉంటుందా?
ఉంటుంది. తీరం దాటాక గాలులు తగ్గినా భారీ వర్షం లోపలి జిల్లాల వరకు కొనసాగుతుంది. 2025లో మొంథా తర్వాత తెలంగాణలో 4.47 లక్షల ఎకరాల్లో పంటలు దెబ్బతిన్నాయి.
