మ్యాప్ సౌజన్యం: Assetly
- 22ఏలో చేరితే రిజిస్ట్రేషన్‌ ఆగుతుంది, యాజమాన్యం పోదు
- అనుమతులున్న ప్లాట్లు, ఇళ్లు, ఫ్లాట్లకు ఇప్పుడు రిజిస్ట్రేషన్‌ అవకాశం
- రిజిస్ట్రేషన్‌ వేరు, జాబితా నుంచి తొలగింపు వేరు
- అనుమతి ఉన్నంత మాత్రాన అమ్మేవారికి హక్కు ఉన్నట్లు కాదు
- కొనేవారికి ఏడు తనిఖీలు, అమ్మేవారికి పత్రాల జాబితా
“హెచ్‌ఎండీఏ అనుమతి ఉంది. పాత రిజిస్ట్రేషన్‌ పత్రాలూ ఉన్నాయి. అయినా మా ప్లాట్‌ 22ఏలో ఉందంటున్నారు. ఇప్పుడు అమ్ముకోవచ్చా?”
“ఇరవై ఏళ్లుగా ఈ ఫ్లాట్‌లోనే ఉంటున్నాం. కొనేటప్పుడు బ్యాంకు లోన్‌ కూడా ఇచ్చింది. ఇప్పుడు అమ్ముదామంటే రిజిస్ట్రేషన్‌ ఆగిపోయింది. ఏం చేయాలి?”
22ఏ సమస్య ఎదుర్కొంటున్న కుటుంబాల ప్రశ్నలివి. పిల్లల చదువు కోసం, వైద్యం కోసం, ఇంకాస్త సౌకర్యంగా ఉండే ఇల్లు కొనడానికి ఉన్న ఆస్తిని అమ్ముకోవాలనుకుంటారు. అప్పుడు రిజిస్ట్రేషన్‌ ఆగిపోతే కుటుంబం ప్రణాళికంతా తారుమారవుతుంది. గత కొన్ని నెలలుగా హైదరాబాద్ చుట్టుపక్కల చాలామందికి ఆస్తి అమ్మడానికి వెళ్లినప్పుడే అది 22ఏ జాబితాలో ఉందని తెలిసింది. 22ఏ వర్గీకరణను సవాలు చేస్తూ హైకోర్టులో కనీసం 6,000 కేసులు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయని 2026 ఆగస్టు 19 నాటి ది ప్రింట్‌ కథనం పేర్కొంది. మంత్రి చెప్పిన వివరాలను ప్రస్తావిస్తూ, 95,735 ఆస్తులు పొరపాటున జాబితాలో చేరాయని ఆగస్టు 27న ది సౌత్‌ ఫస్ట్‌లో ఎన్‌. వేణుగోపాల్‌ రాసిన అభిప్రాయ వ్యాసం తెలిపింది. ముఖ్యమంత్రి నివాసం కూడా 22ఏ భూమిలో ఉన్నట్లు అదే వ్యాసం పేర్కొంది. ఇవి ఆయా కథనాల్లో అప్పటికి వెల్లడించిన వివరాలు.
ఈ నేపథ్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం సెప్టెంబర్ 24న ఒక ఉపశమన ప్రకటన చేసింది. సంబంధిత ప్రభుత్వ సంస్థల నుంచి చెల్లుబాటయ్యే అనుమతులు పొందిన కొన్ని ఆస్తులు 22ఏ జాబితాలో ఉన్నా రిజిస్ట్రేషన్‌కు అవకాశం ఇస్తున్నట్లు తెలిపింది.
మరి ఇప్పుడు కొనొచ్చా? అమ్మొచ్చా? ముందు ఈ సమస్య ఏమిటో అర్థం చేసుకుందాం.
అసలు 22ఏ అంటే ఏమిటి?
22ఏ అనేది ఒక రకమైన భూమి పేరు కాదు. రిజిస్ట్రేషన్‌ చట్టం, 1908 ప్రకారం.. తెలంగాణకు వర్తించే ఒక సెక్షన్‌ పేరు. కొన్ని రకాల ఆస్తుల అమ్మకం లేదా ఇతర బదిలీలకు సంబంధించిన పత్రాలను రిజిస్టర్‌ చేయకుండా ఈ నిబంధన ఆపుతుంది.
ఆ నిబంధన కింద నిషేధిత జాబితాలో ఉన్న ఆస్తినే సాధారణంగా “22ఏ భూమి” అంటున్నాం. ఇది వ్యవసాయ భూమికే పరిమితం కాదు. ప్లాట్‌, ఇల్లు, అపార్ట్‌మెంట్‌ ఉన్న భూమికి సంబంధించిన నిషేధం వల్ల కూడా రిజిస్ట్రేషన్‌ నిలిచిపోవచ్చు.
ఒక ఉదాహరణ చూద్దాం. ప్రభుత్వ స్థలాన్ని ఒక వ్యక్తి తనదని చెప్పి అమ్మబోయాడు. కొనేవారు డబ్బు ఇచ్చారు. ఇద్దరూ రిజిస్ట్రేషన్‌కు వచ్చారు. అసలు అమ్మేవారికి ఆ స్థలంపై హక్కే లేనప్పుడు ఆ అమ్మకాన్ని రిజిస్టర్‌ చేయకుండా ఆపాలి కదా! అలాంటి లావాదేవీలను అడ్డుకోవడానికే ఈ నిబంధన ఉపయోగపడుతుంది.
అయితే ఏ ఆస్తిని ఎందుకు నిషేధించారో ప్రభుత్వం స్పష్టంగా వివరించాలి. జాబితాలో చేర్చేటప్పుడు చట్టం చెప్పిన పద్ధతిని పాటించాలి.
ఏ ఆస్తులు ఈ పరిధిలోకి వస్తాయి?
ప్రధానంగా ఐదు రకాల ఆస్తులకు ఈ నిబంధన వర్తిస్తుంది:
చట్టం ప్రకారం బదిలీ చేయకూడని ఆస్తులు. అమ్మకంపై నిషేధం ఉన్న కొన్ని అసైన్డ్‌ భూములు వంటివి. అసైన్డ్‌ భూమి అంటే ప్రభుత్వం నిర్దిష్ట షరతులతో అర్హులకు కేటాయించిన భూమి.
కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆస్తులు. వాటిని బదిలీ చేసే చట్టబద్ధ అధికారం లేనివారు చేసే లావాదేవీలు.
దేవాదాయ, ధార్మిక, దాతృత్వ సంస్థలు, వక్ఫ్‌ ఆస్తులు. వీటిపైనా అధికారం లేనివారు చేసే నిర్దిష్ట బదిలీలు.
సీలింగ్‌ మిగులు భూములు. భూపరిమితి చట్టాల కింద మిగులుగా ప్రకటించిన వ్యవసాయ లేదా పట్టణ భూములు.
ప్రభుత్వం ప్రత్యేక నోటిఫికేషన్‌తో నిషేధించిన ఆస్తులు. ప్రభుత్వ, సంస్థాగత ప్రయోజనాలు లేదా కోర్టు, పన్ను చట్టాల కింద జప్తు వంటి అంశాలకు సంబంధించినవి.
వీటన్నింటికీ షరతులు ఒకేలా ఉండవు. అందుకే “22ఏలో ఉంది” అని తెలుసుకోవడం మాత్రమే కాదు, ఏ కేటగిరీ కింద, ఏ కారణంతో చేర్చారని కూడా అడగాలి.
పాత నిబంధనతో ఇప్పుడెందుకు ఇంత గొడవ?
22ఏ ఇప్పుడే వచ్చిన నిబంధన కాదు. తాజా వివాదంలో ప్రధానంగా వినిపిస్తున్నది—నిషేధిత జాబితాల్లో తప్పులు, పాత రికార్డులను సరిచేయకపోవడం, వాటి వల్ల ప్రైవేటు ఆస్తుల రిజిస్ట్రేషన్లు ఆగిపోవడం.
హైకోర్టు ఆదేశాల తర్వాత 2025 డిసెంబర్‌లో జిల్లా కలెక్టర్లు జాబితాలను అప్‌లోడ్‌ చేసినప్పుడు సాంకేతిక తప్పులు, రికార్డులను సరిచేయకపోవడం వంటి సమస్యలు వచ్చాయని మంత్రి సెప్టెంబర్ 12న అసెంబ్లీలో అంగీకరించారు. అయితే అనేక భూములు గతం నుంచే జాబితాలో ఉన్నాయని కూడా ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
గతంలో క్రమబద్ధీకరించిన భూములు వంటి వాటిని వడపోయకుండా పాత జాబితాలను సబ్‌రిజిస్ట్రార్లకు పంపారని మంత్రి చెప్పినట్లు ది ప్రింట్‌ రాసింది. ఒక సర్వే నంబరులో కొంత భాగంపై వివాదం ఉన్నా, మొత్తం సర్వే నంబరులోని ఆస్తులకు అడ్డంకి వచ్చినట్లు డెవలపర్ల ఫిర్యాదులనూ ఆ కథనం ప్రస్తావించింది.
ఇంట్లో ఉంటున్నంతకాలం యజమాని రోజూ నిషేధిత జాబితా చూడడు. అమ్మడానికో లేదా లోన్‌ కోసం వెళ్లినప్పుడో సమస్య తెలుస్తుంది. రిజిస్ట్రేషన్లతోపాటు కొన్ని గృహరుణ దరఖాస్తులూ నిలిచిపోవడంతో ఈ ఇబ్బంది మరింత పెద్దదైంది.
అందువల్ల జాబితాలోని ప్రతి ఆస్తినీ ఇప్పుడే చేర్చారని అనుకోకూడదు. ఏది పాత నమోదు, ఏది కొత్త చేర్పు, ఏది పొరపాటు అన్నది ఆ ఆస్తి రికార్డులు చూసిన తర్వాతే తేల్చాలి.
జాబితాలో ఉంటే నా భూమి పోయినట్లేనా?
జాబితాలో పేరు చేరినంత మాత్రాన ప్రభుత్వం ఆస్తిని స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు కాదు. రిజిస్ట్రేషన్‌ నిరాకరణ వల్లనే యాజమాన్యం తొలగించబడినట్లు కాదని తెలంగాణ హైకోర్టు పేర్కొంది. అలాగని ఆస్తికి ఏ సమస్యా లేదని కూడా అనుకోకూడదు. అది ప్రభుత్వ భూమి అని అధికారులు అంటున్నారా? అమ్మకాన్ని చట్టం నిషేధిస్తోందా? లేక రికార్డుల్లో పొరపాటు జరిగిందా అని కారణం తెలుసుకోవాలి.
పాత రిజిస్ట్రేషన్‌ పత్రం ఉందన్న ఒక్క కారణంతో ప్రస్తుత నిషేధం తొలగిపోదు. ఆ పత్రంతోపాటు ఇప్పుడు వచ్చిన అడ్డంకికి కారణాన్నీ పరిశీలించాలి.
సెప్టెంబర్ 24 ప్రకటనతో ఏం జరిగింది?
2026 సెప్టెంబర్ 24న రెవెన్యూ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస్‌రెడ్డి తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, చెల్లుబాటయ్యే లేఅవుట్‌, భవన లేదా అపార్ట్‌మెంట్‌ అనుమతులున్న కొన్ని ప్లాట్లు, ఇళ్లు, ఫ్లాట్లకు—22ఏ జాబితాలో ఉన్నా, రిజిస్ట్రేషన్‌ అవకాశం కల్పించారు.
జీహెచ్‌ఎంసీ, హెచ్‌ఎండీఏ, డీటీసీపీ, మున్సిపాలిటీలు, అనుమతి ఇచ్చే అధికారమున్న ఇతర స్థానిక సంస్థల పత్రాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారని మంత్రి తెలిపారు. అర్హమైన ఆస్తులకు వెంటనే రిజిస్ట్రేషన్లు చేసేలా రెవెన్యూ శాఖ ఉత్తర్వులు ఇచ్చినట్లు మంత్రి చెప్పారు. అన్ని ఆస్తులనూ ఒకేలా చూడబోమని కూడా స్పష్టం చేశారు. భూమి రకం, రికార్డులు, అనుమతులు, కోర్టు పెండింగ్‌ వ్యవహారాలను పరిశీలిస్తారు. అమలులో వచ్చే సమస్యలను పరిష్కరించడానికి కలెక్టర్‌ నేతృత్వంలో జిల్లా కమిటీలు ఉంటాయని ప్రకటించారు.
ప్రతి రిజిస్ట్రేషన్‌కూ ముందుగా జిల్లా కమిటీ అనుమతి తప్పనిసరి అని మాత్రం అందుబాటులో ఉన్న వార్తా వివరాల ఆధారంగా చెప్పలేం.
“అనుమతి ఉంది” అంటే ఏం చూపించాలి?
సంబంధిత అధికార సంస్థ ఇచ్చిన అనుమతి పత్రం, ఆమోదించిన ప్లాన్‌ చూడాలి. “దరఖాస్తు చేశాం”, “ఫీజు కట్టాం”, “త్వరలో వస్తుంది” అంటే అనుమతి వచ్చినట్లు కాదు.
అనుమతి సంఖ్య, తేదీ, సర్వే నంబర్లు, విస్తీర్ణం పరిశీలించండి. మీరు కొనబోయే ఆస్తి ఆ అనుమతి పరిధిలో ఉందో చూసుకోండి. హెచ్‌ఎండీఏ లేఅవుట్‌ అనుమతులు, ప్లాన్లను అధికారిక రికార్డుల్లో పరిశీలించవచ్చు.
విక్రేత చూపించిన లేఅవుట్‌కు అనుమతి ఉండొచ్చు. కానీ మీ ప్లాట్‌ ఆ లేఅవుట్‌లోనే ఉందా? అదే సర్వే నంబరులో ఉందా? ప్లాన్‌లో ఆ స్థలాన్ని ప్లాట్‌గా చూపించారా? ఇవన్నీ సరిపోవాలి.
లింక్‌ డాక్యుమెంట్లు అంటే ఏమిటి?
ఆస్తికి ఇంతకు ముందు యజమాని ఎవరు? వారి నుంచి ఎవరికి వెళ్లింది? ఇప్పుడు అమ్మేవారి దగ్గరకు ఎలా వచ్చింది? ఈ క్రమాన్ని చూపించే పత్రాలే లింక్‌ డాక్యుమెంట్లు.
తాజా ప్రకటన ప్రకారం, రిజిస్ట్రేషన్‌ను అసలు అనుమతితో అనుసంధానించే పత్రం సమర్పించాలని పేర్కొన్నారు. అందుకే అనుమతి పత్రంతోపాటు సంబంధిత ఆస్తి లావాదేవీ పత్రాలనూ సిద్ధం చేసుకోవాలి. మీ కేసులో ఏ పత్రాలు అవసరమో సబ్‌రిజిస్ట్రార్‌ కార్యాలయంలో నిర్ధారించుకోండి.
హెచ్‌ఎండీఏ అనుమతి ఉంటే ఇంకేం చూడాలి?
అనుమతి ఉన్నా, అమ్మేవారికి ఆస్తిపై హక్కులు ఉన్నాయో చూడాలి.
లేఅవుట్‌ అనుమతి అనేది ప్రధానంగా స్థలాన్ని ప్లాట్లుగా అభివృద్ధి చేయడం, రోడ్లు, ఖాళీ ప్రదేశాలు, ప్రణాళికా నిబంధనలకు సంబంధించినది. భవన అనుమతి అనేది కేవలం నిర్మాణానికి సంబంధించినది.
అభివృద్ధికి అనుమతి ఇచ్చినంత మాత్రాన ఆస్తి యాజమాన్యాన్ని ధ్రువీకరించినట్లు కాదని హెచ్‌ఎండీఏ నిబంధనలు చెబుతున్నాయి. అందుకే అప్రూవల్‌ ఉంది కదా అని మిగిలిన పత్రాలను పక్కన పెట్టకూడదు.
అన్ని 22ఏ ఆస్తులకూ ఈ అవకాశం ఉందా?
అలా అనుకోకూడదు. తాజా ప్రకటనలో చెల్లుబాటయ్యే సంబంధిత అనుమతులున్న ఆస్తులను ప్రస్తావించారు. అనుమతి లేని ఆస్తికీ ఇదే అవకాశం ఉందని అనుకోవద్దు. అసైన్డ్‌ భూములు, సీలింగ్‌ అంశాలు, దేవాదాయ లేదా వక్ఫ్‌ హక్కులు ఉన్న ఆస్తులకు వర్తించే ప్రత్యేక చట్టాలు, పత్రాలను పరిశీలించాలి. కోర్టు కేసు ఉందంటే అది దేనికి సంబంధించినదో తెలుసుకోవాలి. అమ్మకాన్ని లేదా రిజిస్ట్రేషన్‌ను ఆపే ఉత్తర్వు ఉందా? ఉంటే దాని పరిధి ఏమిటని న్యాయవాదితో పరిశీలించాలి.
రిజిస్ట్రేషన్‌ చేస్తే సమస్య పూర్తిగా తీరినట్లేనా?
ఇక్కడే మరో ముఖ్యమైన ప్రశ్న ఉంది. ఆస్తిని రిజిస్టర్‌ చేయడానికి అనుమతించడం, దాన్ని 22ఏ నిషేధిత జాబితా నుంచి తొలగించడం రెండూ వేర్వేరు అంశాలు. తాజా ప్రకటనలో అర్హమైన ఆస్తులకు రిజిస్ట్రేషన్‌ అవకాశం కల్పిస్తున్నట్లు చెప్పారు. అయితే ఆ ఆస్తులను నిషేధిత జాబితా నుంచి కూడా తొలగిస్తారా? లేక జాబితాలో ఉంచుతూనే కొన్ని షరతులతో రిజిస్ట్రేషన్‌ చేస్తారా? అనేది పూర్తి ఉత్తర్వు(అందుబాటులో లేదు)లోనే పరిశీలించాలి.
సీనియర్ జర్నలిస్టు కట్టా శేఖర్‌రెడ్డి తన ఫేస్‌బుక్‌ పోస్టులో ఇదే ప్రశ్న లేవనెత్తారు. పొరపాటున చేర్చినట్లు తేలిన ఆస్తులను ప్రభుత్వమే జాబితా నుంచి తొలగించాలి కదా; యజమానులను మళ్లీ దరఖాస్తులు చేసుకోమనడం ఎందుకన్నది ఆయన అభ్యంతరం.
అందుకే “ఇప్పుడు రిజిస్ట్రేషన్‌ చేస్తారా?” అని అడగడంతో ఆగకుండా, రిజిస్ట్రేషన్‌ తర్వాత కూడా ఈ ఆస్తి నిషేధిత జాబితాలోనే ఉంటుందా? ఉంటే దాని ప్రభావం ఏమిటి? తప్పు నమోదును సరిచేయడానికి ఏం చేయాలనేది కూడా తెలుసుకోవాలి. రిజిస్ట్రేషన్‌ పూర్తయినంత మాత్రాన అన్ని శాఖల రికార్డులూ సరిచేశారని భావించవద్దు.
కొనేవారు: అడ్వాన్స్‌ ఇవ్వడానికి ముందు ఏడు తనిఖీలు
ఇవి కొనుగోలు ముందు మనం తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు. ఇవన్నీ తాజా ఉత్తర్వులో పెట్టిన తప్పనిసరి షరతులుగా భావించవద్దు.
1. 22ఏలో ఎందుకుందో తెలుసుకోండి. సర్వే నంబరు, సబ్‌డివిజన్‌, విస్తీర్ణం, నిషేధానికి కారణం చూడండి. ఏ ఉత్తర్వు లేదా జాబితా ఆధారంగా చేర్చారో అడగండి.
2. అనుమతి పత్రాన్ని సరిచూసుకోండి. విక్రేత ఇచ్చిన కాపీని అధికారిక రికార్డుతో పోల్చండి. అది మీ ఆస్తికే వర్తిస్తుందా? షరతులున్నాయా? తర్వాత మార్పులు లేదా రద్దు జరిగాయా? తెలుసుకోండి.
3. అమ్మేవారి హక్కులు పరిశీలించండి. సేల్‌డీడ్‌, పాత లింక్‌ పత్రాలు, సంబంధిత రెవెన్యూ రికార్డులు, తాజా ఎన్‌కంబ్రెన్స్‌ సర్టిఫికెట్‌(ఈసీ) మీరు ఎంచుకున్న స్వతంత్ర న్యాయవాదికి చూపించండి.
4. ప్లాట్‌ తనఖాలో ఉందో చూడండి. ఆమోదించిన లేఅవుట్‌లోనూ కొన్ని ప్లాట్లు అధికార సంస్థకు తనఖాలో ఉండవచ్చు. అలాంటి ప్లాట్ల అమ్మకంపై పరిమితులుంటాయి. మీ ప్లాట్‌కు తనఖా విడుదల పత్రం అవసరమైతే అది వచ్చిందో పరిశీలించండి.
5. రిజిస్ట్రేషన్‌ అర్హతతోపాటు రికార్డుల పరిస్థితీ తెలుసుకోండి. పత్రాలతో సబ్‌రిజిస్ట్రార్‌ కార్యాలయాన్ని సంప్రదించండి. తాజా నిర్ణయం మీ ఆస్తికి వర్తిస్తుందా? అదనపు పరిశీలన అవసరమా? నిషేధిత జాబితాలో నమోదు కొనసాగుతుందా? అడగండి.
6. డబ్బు ఇచ్చే ముందు రికార్డులను మళ్లీ చూడండి. పాత స్క్రీన్‌షాట్‌ లేదా విక్రేత మాటపైనే ఆధారపడవద్దు. ప్రస్తుత వివరాలనూ పత్రాలతో సరిపోల్చుకోండి.
7. అడ్వాన్స్‌ వాపసు షరతు రాయించుకోండి. హక్కుల్లో లోపం బయటపడినా, రిజిస్ట్రేషన్‌ సాధ్యం కాకపోయినా అడ్వాన్స్‌ ఎంతకాలంలో తిరిగి ఇవ్వాలో ఒప్పందంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. మిగిలిన చెల్లింపుల దశలనూ న్యాయవాది సలహాతో నిర్ణయించుకోండి.
““ఈరోజే టోకెన్‌ ఇవ్వాలి” అని తొందరపెట్టినంత మాత్రాన పత్రాల పరిశీలనను వాయిదా వేయవద్దు. ముందు పత్రాలు. ఆ తర్వాతే చెల్లింపు.
అమ్మేవారు: మీ ఫైల్‌ ముందే సిద్ధం చేసుకోండి
మీ ఆస్తిని ఇప్పుడు రిజిస్టర్‌ చేయవచ్చో లేదో ముందుగా తెలుసుకోండి. అడ్వాన్స్‌ తీసుకున్న తర్వాత సమస్య బయటపడితే మీకూ, కొనుగోలుదారుడికీ ఇబ్బందే.
ఈ పత్రాలను సిద్ధంగా ఉంచుకోండి:
22ఏ వివరాలు: జాబితాలో మీ ఆస్తి వివరాలు, చేర్చడానికి కారణం లేదా సంబంధిత ఉత్తర్వు.
హక్కు పత్రాలు: మీ సేల్‌డీడ్‌, పాత లింక్‌ డాక్యుమెంట్లు.
అనుమతులు: లేఅవుట్‌ లేదా భవన అనుమతి, ఆమోదించిన ప్లాన్‌.
రికార్డులు: తాజా ఈసీ, సంబంధిత రెవెన్యూ రికార్డులు.
ఇతర పత్రాలు: తనఖా విడుదల పత్రం(అవసరమైతే), ఇతర అనుమతులు.
కోర్టు వివరాలు: ఆస్తిపై కోర్టు కేసులు ఉంటే వాటి వివరాలు, ఉత్తర్వులు.
సవరణ పత్రాలు: నిషేధిత జాబితా నుంచి తొలగింపు లేదా రికార్డు సవరణ జరిగి ఉంటే దానికి సంబంధించిన పత్రాలు.
ఆస్తి పరిస్థితిని కొనుగోలుదారుడికి ముందే చెప్పండి. రిజిస్ట్రేషన్‌ ఆగితే అడ్వాన్స్‌ వాపసు ఎలా ఇవ్వాలో ఒప్పందంలో రాయించుకోండి. ముందే స్పష్టత ఉంటే తర్వాత వివాదాలు తగ్గుతాయి.
నా ఆస్తి జాబితాలో ఉందో ఎలా తెలుసుకోవాలి?
తెలంగాణ రిజిస్ట్రేషన్‌ శాఖ వెబ్‌సైట్‌లో Prohibited Property విభాగం చూడండి. జిల్లా, మండలం, గ్రామం లేదా పట్టణం వివరాలతో వచ్చిన రికార్డుల్లో మీ ఆస్తి వివరాలను సరిపోల్చుకోండి. ఈ సేవను జాతీయ ప్రభుత్వ సేవల పోర్టల్‌ కూడా అందిస్తోంది.
ఆన్‌లైన్‌లో స్పష్టత రాకపోతే సబ్‌రిజిస్ట్రార్‌ కార్యాలయాన్ని సంప్రదించండి. సర్వే నంబరు, సబ్‌డివిజన్‌, విస్తీర్ణం, పాత పత్రాలతో వెళ్లి నాలుగు ప్రశ్నలు అడగండి:
1. నిషేధం మొత్తం ఆస్తిపైనా, కొంత భాగంపైనా?
2. ఏ కేటగిరీ కింద చేర్చారు?
3. దానికి ఆధారమైన ఉత్తర్వు లేదా నోటిఫికేషన్‌ ఏది?
4. పొరపాటు జరిగిందనుకుంటే ఎవరికి, ఏ పత్రాలతో దరఖాస్తు చేయాలి?
నిషేధానికి కారణాన్ని బట్టి పరిష్కార మార్గం మారవచ్చు. అన్ని సమస్యలకూ ఒకే దరఖాస్తు సరిపోతుందని అనుకోకండి.
మరో మాట: రిజిస్ట్రేషన్‌తోపాటు రికార్డులూ సరిచేయాలి
అమ్ముకోలేకపోయిన ఆస్తికి రిజిస్ట్రేషన్‌ అవకాశం రావడం ఆ కుటుంబానికి పెద్ద ఊరటే. కానీ ఆస్తిని పొరపాటున నిషేధిత జాబితాలో చేర్చినట్లు తేలితే, ఆ తప్పును సరిచేయాల్సిన బాధ్యత కూడా ప్రభుత్వానిదే. అనుమతి పత్రం ఒక శాఖ దగ్గర ఉంది. భూమి రికార్డు మరో శాఖ దగ్గర ఉంది. పాత రిజిస్ట్రేషన్‌ వివరాలు ఇంకో శాఖ దగ్గర ఉన్నాయి. వీటి మధ్య తేడా వస్తే ఆ కాగితాలన్నీ పట్టుకుని తిరగాల్సింది పౌరుడేనా?
భూ రికార్డుల డిజిటలీకరణ, అధికారాల కేంద్రీకరణే ఈ పరిస్థితికి మూలమన్నది కట్టా శేఖర్‌రెడ్డి వాదన. గ్రామ స్థాయిలో రికార్డులు నిర్వహించినప్పుడు తప్పు జరిగితే అక్కడే సరిదిద్దే అవకాశం ఉండేదని, అధికారం మండలం నుంచి జిల్లాకు, అక్కడి నుంచి సచివాలయానికి చేరాక ప్రజలకు దూరమైందని ఆయన సెప్టెంబర్ 17న రాశారు.
ప్రభుత్వ భూములను కాపాడాల్సిందే. అనుమతి ఉందన్న ఒక్క కారణంతో యాజమాన్య వివాదాలను పట్టించుకోకుండా ఉండలేం. అదే సమయంలో, ఒక ఆస్తిని ఎందుకు నిషేధించారో దాని యజమానికి చెప్పాలి. కంప్యూటర్‌లో “22ఏ” అని ఉందని పంపించేస్తే ఆ కుటుంబం ఎక్కడికి వెళ్లాలి?
“అనుమతి పత్రం ఒక శాఖ దగ్గర, భూమి రికార్డు మరో శాఖ దగ్గర, పాత రిజిస్ట్రేషన్‌ ఇంకో శాఖ దగ్గర. వీటి మధ్య తేడా వస్తే కాగితాలు పట్టుకుని తిరగాల్సింది పౌరుడేనా?
ఒకేచోట దరఖాస్తు తీసుకుని, ప్రభుత్వ శాఖల దగ్గర ఉన్న పత్రాలను ఆయా శాఖలే తెప్పించుకోవాలి. యజమాని నుంచి ఇంకేమైనా కావాలంటే ఒకేసారి చెప్పాలి. దరఖాస్తు ఎవరి దగ్గర ఉంది, ఎప్పటిలోగా నిర్ణయం వస్తుంది అన్నది తెలియాలి. తిరస్కరిస్తే కారణం రాతపూర్వకంగా ఇవ్వాలి. పొరపాటు నిర్ధారణ అయితే సంబంధిత రికార్డుల్లో దాన్ని సరిచేసి, ఆ వివరాలను యజమానికి అందించాలి. అప్పుడు మాత్రమే ఆ కుటుంబానికి తన ఆస్తి పరిస్థితిపై స్పష్టత వస్తుంది.
కొనేవారైనా, అమ్మేవారైనా ఇప్పుడు అడగాల్సినవి రెండు ప్రశ్నలు: “ఈ ఆస్తిని రిజిస్టర్‌ చేయొచ్చని చెప్పే ఆధారం ఏమిటి? రికార్డుల్లో ఉన్న సమస్య కూడా పరిష్కారమైందా?”
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
22ఏలో ఉన్న ఇల్లు ఇప్పుడు అమ్మొచ్చా?
సంబంధిత అనుమతులున్న అర్హమైన ఆస్తులకు రిజిస్ట్రేషన్‌ అవకాశం కల్పించినట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. మీ ఇంటికి అది వర్తిస్తుందో పత్రాలు, నిషేధానికి కారణం, ఇతర న్యాయపరమైన అంశాలను చూసి నిర్ధారించుకోవాలి.
22ఏ జాబితాలో ఉంటే ఆస్తిపై హక్కులు పోతాయా?
జాబితాలో చేర్చినంత మాత్రాన యాజమాన్యం మారదు. ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు కూడా కాదు. అయితే ఆస్తిపై హక్కులకు సంబంధించిన సమస్య ఉందో, నిషేధానికి కారణమేమిటో పరిశీలించాలి.
అనుమతి లేని ఇంటికి ఈ అవకాశం ఉందా?
ప్రకటనలో చెల్లుబాటయ్యే సంబంధిత అనుమతులున్న ఆస్తులనే ప్రస్తావించారు. అనుమతి లేని ఇంటికీ ఇది వర్తిస్తుందని అనుకోకండి. పొరపాటున జాబితాలో చేర్చారని భావిస్తే, వర్తించే సవరణ లేదా తొలగింపు పద్ధతి తెలుసుకోండి.
రిజిస్ట్రేషన్‌ జరిగితే 22ఏ జాబితా నుంచి పేరు తొలగినట్లేనా?
అలా భావించవద్దు. రిజిస్ట్రేషన్‌కు అనుమతి, నిషేధిత జాబితా నుంచి తొలగింపు వేర్వేరు విషయాలు. మీ ఆస్తి విషయంలో ఏ చర్య తీసుకున్నారో సంబంధిత ఉత్తర్వులు, తాజా రికార్డులతో నిర్ధారించుకోవాలి.
సంపాదకీయ గమనిక: తాజా నిర్ణయానికి సంబంధించిన వివరాలు సెప్టెంబర్ 24, 2026న మంత్రి చేసిన ప్రకటనపై వచ్చిన వార్తల ఆధారంగా ఇచ్చాం. సెప్టెంబర్ 26 నాటికి సంబంధిత ఉత్తర్వు పూర్తి కాపీ అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల ఉత్తర్వు సంఖ్యను స్వతంత్రంగా నిర్ధారించలేకపోయాం. నిర్దిష్ట ఆస్తి కొనుగోలు లేదా అమ్మకానికి ముందు సంబంధిత కార్యాలయంలో వివరాలు తెలుసుకుని, పత్రాలను స్వతంత్ర న్యాయవాదితో పరిశీలించుకోండి.
